Philips 3300 LatteGo review: elke ochtend cappuccino zonder schoonmaakgedoe?

"Nog één keer dat melkslangetje uitspoelen en je gaat het raam uit." Dat zei ik in januari hardop tegen onze oude espressomachine, om tien over zeven, met een schoolbroodje in de ene hand en een verstopt slangetje in de andere. Fenna keek op van haar telefoon. Ze vond het een normaal gesprek.

Iedereen met een machine met een melkslang kent het. Het schuim is lekker, het schoonmaken is een straf. En als je het een dag overslaat, ruik je dat de volgende ochtend. Twaalf jaar achter de bar van een eetcafé aan de Oudegracht hebben me geleerd dat je melk serieus moet nemen. Thuis wil ik dat in een minuut doen, niet in tien.

Daarom gebruikten we zes weken lang de Philips 3300 LatteGo, de EP3341/50 in zwart. Een volautomaat met een melkkan zonder slangen, die je onder de kraan afspoelt. 412 kopjes, een kernthermometer, een geluidsmeter en een ruitjesschrift. Dit is wat ervan over is.

Wat hij is, en wat hij niet is

De 3300 zit in het midden van de Philips-reeks. Onder hem de 2200, boven hem de 5400 en 5500 met meer dranken en meer instellingen. Philips is voor veel mensen een Nederlands merk, en dat klopt half: de huishoudtak valt sinds 2023 onder Versuni, met het hoofdkantoor gewoon in Amsterdam.

Wat erin zit, in gewone taal:

• Een keramische molen met 12 standen. De bonenbak bevat 275 gram, genoeg voor ongeveer vijf dagen bij ons.
• Een waterreservoir van 1,8 liter dat je aan de voorkant uitschuift. Handig onder een keukenkastje.
• Het LatteGo-systeem: een doorzichtige kan van 0,26 liter die je aan de zijkant klikt. Geen slangetje, geen buisje. Het schuim wordt in de kan zelf gemaakt.
• Een kleurendisplay met aanraakknoppen, waarop je kiest uit onder meer espresso, koffie, cappuccino, latte macchiato en ijskoffie, plus heet water. Per drank stel je sterkte en hoeveelheid in drie stappen in.
• Een zetgroep die je eruit haalt om af te spoelen, en een AquaClean-filter dat ontkalken volgens Philips tot 5.000 kopjes uitstelt.

Wat hij niet is: een machine voor de koffienerd die elke ochtend aan de maalgraad draait en per kopje milliliters wil instellen. Daar zijn die drie standen te grof voor. Dat hoeft ook niet. Bij ons gaat het om iets anders, en dat begint om tien over zeven.

De ochtendspits: vijf drankjes voor kwart voor acht

Onze keuken in Lombok is twee meter breed. Tussen zeven uur en kwart voor acht staan er vijf mensen in, met broodtrommels, gymtassen en één badkamer boven. Mijn man en ik drinken cappuccino. Fenna wil sinds deze zomer alleen nog ijskoffie, "zoals bij de bakker op het Westplein". Thijs drinkt geen koffie maar wil schuim op zijn warme chocolademelk. En op dinsdag schuift mijn schoonmoeder aan voor een espresso.

Ik heb drie weken lang op werkdagen de tijd bijgehouden. Van aanzetten tot het laatste kopje op tafel:

Vijf drankjes duurden samen gemiddeld 6 minuten en 50 seconden, inclusief opwarmen. Met de oude machine en het melkslangetje was dat ruim tien minuten, omdat ik tussendoor moest spoelen. Het scheelde vooral in mijn hoofd: ik hoefde niet meer te denken. Na twee dagen zette Fenna haar eigen ijskoffie, na vier dagen deed mijn schoonmoeder dat ook.

Over die ijskoffie moet ik eerlijk zijn. Het is geen cold brew. De machine zet een kleinere, wat sterkere koffie en die giet je over ijs. Fenna vindt het lekker, met een scheut melk en een theelepel suiker. Wie bij de koffiebar een echte cold brew drinkt, merkt het verschil meteen.

Al die kopjes met melk betekenen ook: elke dag melk in de kan. En daar draait deze hele machine om.

LatteGo: twee onderdelen onder de kraan

De LatteGo-kan bestaat uit twee delen: de kan zelf en het zwarte bovenstuk met de schuimkamer. Na het laatste kopje klik je de kan los, giet je de melk die over is terug in het pak, en spoel je beide delen onder de warme kraan. Ik heb het getimed: 38 seconden, op de dagen dat ik haast had. In de vaatwasser mag hij ook, bovenin.

Dat is het grote verschil met een melkslang. Daar blijft melk achter in een buisje waar je niet in kunt kijken. Hier zie je alles, en wat je niet ziet, bestaat niet. Na zes weken zat er geen randje melk en geen geurtje in de schuimkamer. Ik heb er op dag 40 een wattenstaafje doorheen gehaald, voor de zekerheid. Schoon.

Hoe warm is dat schuim? Met mijn kernthermometer gemeten, direct na het zetten, kwam de melk in de kop tussen 59 en 63 graden uit. Dat is precies goed: warm genoeg, niet zo heet dat de melk zoet en vlak wordt. Met halfvolle melk uit de koelkast was het schuim fijn en stevig, met volle melk iets romiger. Havermelk lukte alleen goed met een barista-versie, gewone havermelk gaf grote bellen die snel inzakten.

Schoon is mooi. Maar uiteindelijk moet het ook lekker zijn. Dus vroeg ik een paar mensen die nergens aan meedoen om te proeven.

Blind proeven met de buurman

Op twee zaterdagochtenden heb ik blind laten proeven. Drie cappuccino's naast elkaar in dezelfde glazen: één uit de Philips, één uit de handmatige pistonmachine van mijn zwager, en één van het café op de hoek, dat ik in een thermoskan haalde. Vijf proevers, waaronder onze buurman Mustapha, die al veertig jaar in Lombok woont en zijn koffie altijd met kardemom drinkt.

Het café won, op schuim en op smaak. Daarna kwam de Philips, met vier van de vijf proevers, voor de pistonmachine van mijn zwager. Dat verbaasde hem. Het verschil zat in het schuim: dat van de Philips was regelmatiger. In de pure espresso won de piston wel, met meer diepte en een dikkere crema.

"Deze is goed. Niet zo goed als die van de bakker, maar die kost vier euro en hier krijg ik er een koekje bij." Mustapha, 71, buurman en de strengste proever van de ochtend

Mijn conclusie na zes weken: de Philips maakt melkkoffie van een niveau waar je thuis heel blij mee bent. Zwarte koffie is prima, maar niet bijzonder. Wil je er meer uithalen, zet de molen dan twee standen fijner dan de fabrieksinstelling en kies sterkte 3. Dat scheelde bij ons het meest. En gebruik verse bonen, niet het pak dat al drie weken open in de kast staat.

Lekker en makkelijk dus. Maar wat kost dat nu per kopje, als je het eerlijk uitrekent?

Wat een kopje kost, eerlijk uitgerekend

Ik rekende met bonen van € 15 per kilo uit de supermarkt, halfvolle melk van € 1,10 per liter en ons stroomtarief van € 0,27 per kWh. Op de energiemeter verbruikte de machine 0,018 kWh per cappuccino, inclusief opwarmen verdeeld over de ochtend.

Tegenover een cupmachine verdien je de Philips dus in ongeveer vijf maanden terug, bij ons gebruik. Tegenover een filtermachine niet: een kop filterkoffie kost minder dan tien cent. Voor zwarte koffie en voor visite blijft mijn Moccamaster KBG Select de betere keuze. Die zet in zes minuten een kan voor tien mensen, de Philips doet daar een kwartier over.

Wat je ook moet meetellen: het AquaClean-filter. Philips adviseert om het na een aantal maanden te vervangen, en een los filter kost rond de € 13. Dat is twee tot drie cent per kopje. Je krijgt er wel een machine voor die je bijna nooit hoeft te ontkalken. En dat brengt me bij het werk dat je wel moet doen.

Onderhoud: de wekelijkse tien minuten

Een volautomaat zonder onderhoud bestaat niet. Wel een die het je makkelijk maakt. In mijn ruitjesschrift hield ik bij wat ik deed en hoe lang het duurde.

• Elke dag: LatteGo afspoelen, 38 seconden.
• Om de twee dagen: lekbak en koffiedikbak legen en omspoelen, 1 minuut en 20 seconden. Met vijf drinkers is de lekbak na twee dagen echt vol, door het spoelwater bij aan- en uitzetten.
• Elke week: de zetgroep uit de zijkant halen en onder de kraan afspoelen, laten drogen en terugzetten. 3 minuten, waarvan twee wachten.
• Elke maand: de zetgroep invetten met het tubetje dat erbij zit en een ontvettingstablet door de machine. Nog eens 6 minuten.

Bij elkaar ongeveer tien minuten per week. Met onze oude machine was ik minstens drie keer zo lang bezig, en dat was nog zonder het melkslangetje dat ik soms 's avonds in een glas sop liet weken.

Wat ons minder beviel, zette ik in hetzelfde schrift. De lekbak is te klein voor een groot gezin. De hoeveelheid per kopje heeft maar drie standen, waardoor mijn grote mok nooit precies vol werd. En het display reageert op natte vingers soms pas bij de tweede tik. Allemaal te overleven. Ik noem het, omdat je het anders na twee weken zelf ontdekt en je afvraagt waarom niemand het je vertelde.

De beste prijs: Black Friday, Sinterklaas en Kerst

De zwarte EP3341/50 staat op het moment van schrijven op € 488 bij Coolblue, de witte EP3343/50 rond de € 508. Eerder dit jaar zagen we de zwarte voor € 419, en bij Coolblue koop je hem ook als tweedekans-exemplaar met korting. Volautomaten van Philips zakken in de Black Friday-week, eind november, vaak flink.

Als Sinterklaascadeau is hij te groot voor een surprise, tenzij je een heel grote doos van karton bouwt. Als gezamenlijk cadeau voor ouders die al jaren klagen over hun cupmachine is hij perfect. Doe er een zak goede bonen van een lokale brander bij, en twee glazen voor latte macchiato. Met Kerst heb je hem dan net op tijd ingeregeld voor de visite op tweede kerstdag.

Past hij bij jouw keuken?

Alternatieven die we bekeken

• Philips 2200 LatteGo: hetzelfde melksysteem, minder dranken en eenvoudigere knoppen. De keuze als je alleen cappuccino en koffie drinkt en geld wilt besparen.
• Philips 5500 LatteGo: meer dranken, profielen voor meerdere gebruikers en meer instellingen per kopje. Een stuk duurder, alleen zinvol als je echt gaat spelen met recepten.
• De'Longhi Magnifica Evo met LatteCrema: ook een melkkan zonder los slangetje, iets voller schuim. Iets luider bij het malen en een iets grotere machine.

Deze machines lopen allemaal mee in onze grote vergelijking van volautomaten onder de € 600. Die vind je bij de lopende tests, en hoe we smaak, schoonmaakwerk en geluid wegen staat bij zo testen wij. Kook je net zo graag als je koffie drinkt? Dan lees je misschien ook mijn stuk over een goed koksmes kiezen en scherp houden.

Zes weken later, om tien over zeven

De oude machine is weg. Hij staat bij de kringloop aan de Kanaalstraat, met een briefje erbij over het slangetje. De Philips 3300 LatteGo staat nu op het aanrecht, en de ochtenden zijn rustiger. Niet stiller, met vijf mensen, maar rustiger.

Hij maakt geen koffie zoals de beste barista van Utrecht. Wel elke ochtend vijf goede kopjes in zeven minuten, met een melkkan die schoon is voor het eerste kind de deur uit is. Voor ons is dat precies genoeg.

Fenna heeft inmiddels ontdekt dat je op het display ook heet water kunt kiezen. Ze maakt er nu thee mee, in haar ijskoffieglas, met ijs.

Veelgestelde vragen over de Philips 3300 LatteGo